Polkozic » Specials » Literatuur
The juke joint

Literatuur die de wereld veranderde

Literatuur die de wereld veranderde Vanaf het begin van het geschift hebben boeken en geschriften een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de menselijke geschiedenis. Het Gilgamesh-epos bijvoorbeeld, dat over een groot gebied verspreid, veranderd en vernieuwd werd. Of de bijbel, welke de basis zou vormen voor menig cultuur of maatschappij. Rousseau, die met zijn boeken de vlam bij de Franse samenleving hield welke zou resulteren in de Franse Revolutie. Nog steeds veranderen boeken en geschriften de manier waarop we denken en daarmee de wereld waarin we leven.

Het geschrift

Al lang voor de uitvinding van de eerste drukpers wist men legendes en verhalen op te tekenen op verschillende manieren. Het ene volk gebruikte symbolen hiervoor, die langzaam uitgroeiden tot een schrift, het andere volk gebruikte weer combinaties van streepjes om bepaalde woorden te vormen. Van stenen en kleitabletten tot papyrus, allerlei mediums werden gebruikt om uiteindelijk te komen tot de vorm die de wereld wist te veroveren; het boek. Ook het boek bestond al eerder dan de drukpers; ieder boek werd met de hand geschreven en was vanwege het gebruikte materiaal en de lange arbeid een kostbare investering. Het bezit van een boek werd dan ook gezien als een statussymbool en was voorbehouden aan de rijken op aarde.

Literatuur die de wereld veranderde

Het waren altijd al de studerenden die het boek wisten te bewaren voor het nageslacht; homerus, vergilius en plato hebben hun weg naar het heden gevonden via kopieën gemaakt voor een door de geleerden. Of het nu de arabieren waren in de Islamitische gouden periode van rond 750 tot 1250 of de monniken uit de late middeleeuwen; steeds zorgden geleerden voor nieuwe kopieën en vertalingen om te leren van het verleden. Veel is verloren gegaan, maar enkele topstukken uit onze geschiedenis hebben het gered en weten nu nog de interesse van grote groepen mensen te winnen en culturen te veranderen.

Wat te denken van bijvoorbeeld de geschriften van Homerus? Nog steeds komt er regelmatig een film of serie uit die direct uit Homerus komt. Nog veel meer zien we echter de thema's uit Homerus die steeds opnieuw gebruikt worden in nieuwe cultuur; de trouwe hond die zijn laatste adem uitblaast bij het zien van zijn verloren gewaande baasje, de list met het paard van Troje, de odyssee met vele gevaren om uiteindelijk weer thuis te komen, de strijd om een vrouw, de eerzucht van een strijder, de band tussen vaders uit verschillende kampen die hun zoon verloren hebben; onze cultuur staat nog steeds met één been in de Ilias en Odyssee.

Leer de wereld te begrijpen via het boek

Niet alleen Homerus beïnvloedde onze cultuur; wat te denken van Rousseau, Voltaire en Hume; wisten zij niet een cultuur om te buigen? Of wat te denken van Karl Marx; nog steeds zijn hele samenlevingen gebaseerd op stromingen die zeggen uit zijn gedachtegoed voort te komen. De evolutietheorie van Charles Darwin? Het boek heeft onze samenleving bepaald en blijft deze bepalen. Denk hierbij aan Piketty; zijn boek over economische ongelijkheid beïnvloed de discussie en het beleid rondom ongelijkheid. Het lezen van boeken die de wereld hebben veranderd, draagt bij aan ons vermogen om de wereld te begrijpen en bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van onze samenleving.
Camus: Grondlegger van het Absurdisme

Camus: Grondlegger van het Absurdisme

Albert Camus wordt als een van de belangrijkste filosofen van de twintigste eeuw. Hoewel zijn naam vaak verbonden wordt aan het existentialisme, ontkende hij dit zelf ten zeerste. Tegenwoordig staat h…
Candide of het optimisme, Voltaire recensie

Candide of het optimisme, Voltaire

Ten tijde van de Franse Verlichting was Voltaire één van de meest invloedrijke personen, zo niet de meest invloedrijke. Zijn werken hebben velen aangezet tot het gebruiken van het gezonde verstand in…
De epistemische deugden van Thomas Kuhn

De epistemische deugden van Thomas Kuhn

Hoewel menig persoon er vanuit gaat dat de huidige wetenschappelijke kennis ook de waarheid is, is dit nog maar de vraag binnen de wetenschapsfilosofie. Regelmatig wordt de huidige kennis aangepast aa…
De Odyssee van Homerus

De Odyssee van Homerus

Twintig jaar duurde het voordat de trouwe hond, die Odysseus bij zijn vertrek naar Troje achterliet, zijn baas terug zou zijn. Twintig jaar had de ouder geworden hond gewacht. Hoewel vermomd, is het d…
Het "lorem ipsum"

Het "lorem ipsum"

Op internet zijn vaak pagina’s te vinden, gevuld met Latijns ogende teksten die met Lorem ipsum, ook wel afgekort tot lipsum, beginnen. Hoewel dit mysterieus oogt, is dit zogenaamd Latijn tegenwoordig…
Het recht op nuttige werkloosheid, van Ivan Illich

Het recht op nuttige werkloosheid, van Ivan Illich

In 1978 schreef Ivan Illich het boek “The Right of Useful Unemployment and its professional enemies”, met als Nederlandse vertaling: Het Recht op Nuttige Werkloosheid. In dit boekje beschrijft Ivan Il…
Kanttekeningen bij Clausewitz "Vom Kriege"

Kanttekeningen bij Clausewitz "Vom Kriege"

Clausewitz is een van de meest invloedrijke militaire denkers uit de laatste eeuwen. Zijn werk, Vom Kriege, verscheen in 1832 in Duitsland en werd enkele jaren later, in 1846, in een Nederlandse verta…
Montesquieu: motor van de beschaving

Montesquieu: motor van de beschaving

Dankzij Montesquieu kennen wij tegenwoordig het begrip Trias Politica, waarbij een scheiding van de wetgevende, uitvoerende en de rechterlijke macht de oplossing bied voor het probleem van despotisme…
Zelfontwikkeling en filosofie: Welke literatuur?

Zelfontwikkeling en filosofie: Welke literatuur?

Zelfontwikkeling is mogelijk op diverse niveau's en manieren. In dit artikel zullen een aantal boeken naar voren komen die daarin een grote rol kunnen spelen. Hierbij is bewust een keuze gemaakt uit e…
Gepubliceerd door Polkozic op 26-12-2015. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!